eWAM - Okrugli sto: Zaštita životne sredine
Ekološko upravljanje vodama u ravničarskim predelima

Ref. br. HUSRB/1203/121/237

Okrugli sto: Zaštita životne sredine

Okrugli sto u okviru projekta eWAM

Zaštita životne sredine

U okviru projekta ’’Ekološko upravljanje vodama u ravničarskim predelima’’ koji sufinansira Evropska unija u okviru IPA prekograničnog programa Mađarska-Srbija, dana 27.03.2014. godine, održan je okrugli sto na temu zaštite životne sredine s ciljem da se stavi u fokus Jegrička kao zaštićeno područje jedinstveno na teritoriji Vojvodine po svojoj flori i fauni i radovi koji se izvode na njenom vodotoku u cilju očuvanja postojećeg eko-sistema.  

Radovi u okviru projekta, koji zajednički sprovode dva vodoprivrena preduzeća - Vode Vojvodine i  ATI-VIZIG-a iz Mađarske i Fond ’’Evropski poslovi’’ AP Vojvodine, obuhvataju izmuljivanje deonice Jegričke u Opštini Temerin u dužini oko šest kilometara, između Zmajeva i Siriga. Ovim se obezbedjuje bolja protočnost i kvalitet vode za živi svet ovog vodnog tela, a stvaraju se i preduslovi za efikasniju odbranu od poplava. Pomenuti radovi su posebno značajni jer na ovom delu Jegričke izmuljivanje nije rađeno više od 30 godina.  Sam proces otklanjanja mulja i viška vodene vegetacije iz rečnog korita, okončan je krajem prošle godine, dok su radovi na razastiranju mulja planirani za proletnje mesece 2014. godine, a njihov završetak se ocekuje najkasnije u junu.

Istovremeno sa radovima vršen je monitoring kvaliteta vode i mulja od strane Prirodno matematičkog fakulteta, Departman za hemiju i zaštitu životne sredine.  Izvršene su dve faze ove aktivnosti i to pre otpočinjanja radova i tokom vršenja radova. Na okruglom stolu bilo je reči o horizontalnoj i vertikalnoj  distribucija polutanata, statusu i trendu kvaliteta sedimenta, odnosno ciljnim vrednostima, maksimalno dozvoljenim koncentracijama i remedijacionoj vrednosti.  Rezultati monitoriga pokazali su da je koncentracije zagađujućih supstanci u sedimentu na nivou priorodnog fona i da sedimenti mogu biti dislocirani bez posebnih mera zaštite. Treća faza monitoring očekuje se nakon završetka radova razastiranja mulja.

Celokupni radovi na Jegričkoj kao zaštićenom području koje ima izraženu geološku, biološku i ekosistemsku raznovrsnost i koje je značajno staništa velikog broja ptica, gmizavaca i riba, bili su podrvgnuti strogom nadzoru Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode. Prisutnima na okruglom stolu predočeno je da stručni nadzor konstatovao da su radovi na izmuljivanju vodotoka Jegrička urađeni u skladu sa Projektom I Rešenjem o uslovima zaštite prirode Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode, a da je monitoring je izveden u skladu sa Ugovorom izmedju Fonda „Evropski poslovi“ Autonomne Pokrajine Vojvodine i Prirodno matematičkog fakulteta. Posebna pažnja posvećena je barskim kornjačama koje su pronadjene tokom izmuljivanja i koje su sa muljem iznošene iz korita Jegričke. Deo njih vraćen je u vodotok, a deo evakuisan u Prihvatilište za divlje životinje ZOO Parka Palić, u skladu sa vremenskim uslovima u periodu izmuljivanja. Ukupno osamnaest (18) barskih kornjača, koje su u prihvatilištu boravile tokom zimskog perioda, vraćene su u Jegričku sredinom meseca marta, kada su se stekli uslovi za njihovo vraćanje u prirodno stanište. Naredni značajan korak u ovom prodručju trebao bi biti uspostavljanje zaštitnog pojasa (bafera) uz vodotok prema oranicama i priobaljima vodotoka koji se pružaju u zoni interaktivnog uticaja sa zaštićenim područjem čime bi se stanje postignuto dosadašnjim aktivnostima što duže očuvalo.

Zaključci na okruglom stolu ukazuju na činjenicu da se mora vršiti redovno izmuljivanje vodotoka, uklanjanje suvišne fitomase koju treba odlagati što dalje od vodotoka, zatim izgraditi sistem biopolja (postrojenja za prečišćavanje upotrebljenih voda industrije i naselja) i racionalno koristiti voda; potrebno je sprovoditi, ali vrlo kontrolisano, vodoprivrednu meru razblaživanje vode kada to hidrološki uslovi dozvoljavaju, jer neadekvatno održavanje vodotokova, uz konstantno povećanje količine mulja i mase vodenih biljaka koja formiraju „čepove“  I tako smanjuju površinu profila kanala i brzinu protoka vode, razlog je što pojedini ekosistemi od vodotoka postaju barsko-močvarni tip.

Naredni okrugli sto na temu direktiva EU o zaštiti voda, u organizaciji Fonda ’’Evropski poslovi’’AP Vojvodine, biće održan krajem maja 2014. godine.

Projekat eWAM koji u velikoj meri doprinosi održivom upravljanju vodnim resursima i ima strateški značaj, ne samo za AP Vojvodinu već i Republiku Srbiju, polako ulazi u završnu fazu. Od planiranih projektnih aktivnosti uradjeno je 70% radova, monitoringa i stručnog nadzora, izvršena je nabavka  adekvatne IT oprema i kancelarijskog materijala i izveštavanje relevantnih institucija, što omogućava blagovremeno refundiranje sredstava UE. Projekat traje do 31. jula 2014. godine za koje vreme će projektni partneri imati mogućnosti da razvijaju svoje odnose, razmenjuju iskustva i znanja i pomažu jedni drugima u ovim strateški značajnim pitanjima.